DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook









ARTEfakty – Pruszkowski Festiwal Archeologiczny

Artefakty – wytwory ręki ludzkiej

Artefakt – to coś, co jest dziełem ludzkiego umysłu i ludzkiej pracy, w odróżnieniu od wytworów natury. Artefaktem nazwiemy każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych. Artefakty to także nazwa Pruszkowskiego Festiwalu Archeologicznego, którego druga edycja odbyła się w dniach 8–15 września.

Pruszkowski Festiwal Archeologiczny

Pierwszy raz festiwal odbył się w roku 2016. Zorganizowany został przez Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w ramach obchodów 100-lecia nadania praw miejskich Pruszkowowi. Impreza trwała trzy dni, od piątku do niedzieli (9-11 września). Było to wydarzenie z pogranicza nauki, sztuki i rozrywki. Przygotowano mnóstwo atrakcji, przede wszystkim na terenie miasta (Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego, Park Potulickich, Park Kościuszki, Park Mazowsze…). Ideą festiwalu było ukazanie publiczności nowego, różnorodnego spojrzenia na starożytną spuściznę Mazowsza. Przygotowano sporą dawkę rekonstrukcji (uczestniczyło w nich 150 rekonstruktorów). Wydarzenie, jako jedna z form obchodów 100-lecia miasta Pruszków, było odpowiednio rozreklamowane i wzbudziło zainteresowanie publiczności. W ubiegłym roku Muzeum nie organizowało kolejnej edycji Festiwalu, natomiast przygotowało cykl Rodzinnych Spotkań Weekendowych (pisaliśmy o tym na łamach „Mocnych Stron”). W tym roku Festiwal odbył się po raz drugi. Trwał dłużej, bo 8 dni (od 8 do 15 września), z czego sześć przeznaczono na spotkania warsztatowe, a atrakcje dla szerszej grupy odbiorców przygotowano na sobotę, 15 września. Wydarzenie zostało objęte patronatem Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 oraz dofinansowane ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra” (nasza gazeta była jednym z patronów medialnych imprezy). Organizatorami byli: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego oraz Stowarzyszenie Na Rzecz Popularyzacji Kultury Antycznej – „Hellas et Roma”. Inicjatywa zorganizowania drugiej edycji festiwalu wyszła ze strony Muzeum, Stowarzyszenie „Hellas et Roma”, które od lat współpracuje z pruszkowską placówką muzealną, z zaangażowaniem zajęło się przygotowaniem rekonstrukcji, a efekt kilkutygodniowej pracy można było zobaczyć ostatniego dnia Festiwalu w Parku Potulickich.

Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego

Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie zajmuje się badaniem i ochroną unikatowego w skali Europy dziedzictwa pradziejowego – Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego – drugiego, co do wielkości centrum hutniczego „barbarzyńskiej” Europy. Otacza szczególną troską zbiory tworzące niepowtarzalną kolekcję archeologiczną, a także organizuje liczne wydarzenia popularyzatorskie i edukacyjne. Jest żywym ośrodkiem muzealnym, miejscem spotkań ludzi nauki i kultury, otwartym dla lokalnej społeczności. Ze swoją „misją” wychodzi także poza mury muzeum.

Stowarzyszenie „Hellas et Roma”

Stowarzyszenie Na Rzecz Popularyzacji Kultury Antycznej – „Hellas et Roma” istnieje od roku 2001. Zrzesza pasjonatów kultury antycznej. Początkowo byli to wywodzący się ze środowisk akademickich – studenci, doktoranci i pracownicy naukowi Wyższej Szkoły Humanistyczno – Przyrodniczej w Sandomierzu oraz Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, do których stopniowo dołączały osoby niezwiązane z życiem akademickim, ale także zafascynowane czasami antycznymi. Kulturę tamtego okresu przybliżają poprzez opowiadanie o rekonstrukcjach, które wykonują samodzielnie, oraz odtwarzanie życia takim, jak wydaje się, że było dwa tysiące lat temu. Przy prezentacjach opierają się na aktualnym stanie badań, a ich projekty prezentują wysoki poziom merytoryczny (takie opinie można było też usłyszeć wśród publiczności zgromadzonej w Parku Potulickich ostatniego dnia Festiwalu). Stowarzyszenie uczestniczy w imprezach o tematyce historycznej na terenie całej Europy, organizuje autorskie spotkania pod szyldem „Festiwal Kultury Antycznej Hellas et Roma”. Brało aktywny udział w I edycji Pruszkowskiego Festiwalu Archeologicznego. W tym roku byli współorganizatorami.

Festiwal po raz drugi

Za cel Festiwalu organizatorzy postawili sobie „przybliżenie lokalnej społeczności jednego z największych odkryć archeologii polskiej, czyli sięgającego starożytnych czasów ośrodka hutniczego na obszarze zachodniego Mazowsza, gdzie łączyły się wpływy Imperium Rzymskiego, Celtyki i plemion barbarzyńskich zamieszkujących nasze tereny”. Skupiono się na dwóch głównych tematach: Mazowieckim Centrum Metalurgicznym i kulturze antycznej. Zaplanowano różnorodne formy aktywności skierowane do odbiorców w każdym wieku. Można było wziąć udział w kilkudniowych warsztatach lub skorzystać z jednodniowej oferty wypełnionej rozmaitymi propozycjami ( to w sobotę, ostatniego dnia imprezy). Działania festiwalowe skupiono tym razem w trzech miejscach, niezbyt oddalonych od siebie: Muzeum, Parku Potulickich i Centrum Kultury i Sportu.

Debata i warsztaty

Festiwal rozpoczął się w sobotę, 8 września, od „Debaty artystów i naukowców” dotyczącej różnych aspektów życia codziennego społeczności pradziejowych. Skierowana była do uczestników warsztatów i miała być punktem wyjścia ich działań.

Dni 9–14 września to czas warsztatów inspirowanych tematyką Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego. Można było wziąć udział w: plenerze rzeźbiarskim, warsztatach plakatu, warsztatach street artu czy warsztatach teatralnym. Efekty działań zaprezentowano w sobotę, 15 września. Wszystkie działania odbywające się w ramach Festiwalu prowadzili edukatorzy muzealni, animatorzy, naukowcy i artyści – czyli profesjonaliści.

Dla publiczności

Otwarcie festiwalu dla publiczności odbyło się w piątek, 14 września, w Centrum Kultury i Sportu, widowiskiem plenerowym „Spotkać Prospera” zaprezentowanym przez Lwowski Teatr Akademicki „Woskresinnia”. Teatr istnieje od roku 1990, wystawia dzieła dramaturgii światowej, wielokrotnie występował w Europie i na świecie. Specjalizuje się w przedstawieniach plenerowych, dzięki którym nawiązuje żywy kontakt z publicznością.

Sobotnia część Festiwalu rozpoczęła się o godz. 11.00. Przed wejściem na teren Muzeum postawiono namiot, gdzie można było zaopatrzyć się w kolorowy, kilkustronicowy program imprezy oraz pamiątkowy znaczek, a także uzyskać wszelkie niezbędne informacje. Na Stacji Sitodruk chętne osoby mogły odbić na bawełnianych torbach (darmowych) logo Festiwalu. W kolejnym namiocie – Stacja Szablon – najmłodsi tworzyli kolaże z szablonów nawiązujących do historii hutnictwa. Na dzieci czekały też atrakcje na stacjach „Moje Bambino” i „Warsztaty archeologiczne”. Większość festiwalowych stanowisk umiejscowiono w Parku Potulickich. Tam aktywni byli rekonstruktorzy (w liczbie 50) z „Hellas et Roma”. Przedstawiano starożytne zawody i profesje, uzbrojenie, narzędzia i sprzęty. Tematem przewodnim była kuchnia antyczna. Zaprezentowano także starożytne instrumenty (aulos, fletnia Pana, kitara) wraz z koncertem muzyki antycznej. Był targ niewolników, pokaz mody rzymskiej, teatr uliczny, walczyli gladiatorzy – w dzisiejszych czasach śmiało można by nazywać ich celebrytami. Na koniec przedstawiono „Ucztę Trymalchiona” –widowisko inspirowane motywami z „Satyrikonu” Petroniusza, wprowadzające w świat uczt organizowanych przez rzymskie elity okresu wczesnego Cesarstwa. Na terenie Muzeum ( ze względów bezpieczeństwa) odbył się pokaz wypalania naczyń w piecu garncarskim, a właściwie zaprezentowano efekt finalny, czyli odkopanie i wyjęcie naczyń (wzorowanych na oryginalnych) z pieca jamowego. Sam wypał trwał 12 godzin, temperaturę stopniowo podnoszono z 36 do 1100 stopni, wcześniej trzeba było przygotować piec (prace zaczęto w piątek, od 9.00 rano).

Imponująca frekfencja

Na wszystkie wydarzenia Festiwalu wstęp był bezpłatny. Udział wzięło ok. 3700 osób, ale poprzez trwające działania pofestiwalowe – prezentację projektu edukacyjnego dla przedszkoli i szkół – spektaklu opowiadającego o starożytnych hutnikach – liczba uczestników stale się zwiększa. Festiwal miał pozytywny odbiór wśród publiczności, widać, że jest zapotrzebowanie na tego typu imprezy. Zostały też rzeczy namacalne – efekty prowadzonych warsztatów: oprócz wspomnianego projektu edukacyjnego – mural w Centrum Kultury i Sportu, komiks, rzeźby, plakaty. Tutejsze Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego wykonuje kawał świetnej roboty poprzez organizowanie takich imprez, jak relacjonowana, jak Rodzinne Spotkania Weekendowe, przez swoją „otwartość”. Po „Uczcie Trymalchiona” przedstawiciel Stowarzyszenia „Hellas et Roma” żegnając się i dziękując dyrekcji Muzeum za możliwość zaprezentowania swoich projektów, podkreślił życzliwość i zainteresowanie publiczności pruszkowskiej – a to efekt pracy załogi Muzeum.

Tekst i zdjęcia Wojciech Grzesik

MS 17/2018, 11 października 2018