DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS,
miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, 
gminy OŻARÓW MAZOWIECKI, gminy BRWINÓW

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

Ad-Hoc – świątynia sztuki w Ursusie

Galeria Sztuki Współczesnej „Ad-Hoc” powstała w 1996 roku w Ośrodku Kultury „Arsus” przy ulicy Traktorzystów 14 w Ursusie. Na siedzibę dla galerii zostało wykorzystane pomieszczenie, w którym kiedyś było Muzeum Ursusa, a potem odbywały się m.in. dyskoteki. Pomysł utworzenia profesjonalnej galerii dostępnej dla wszystkich mieszkańców narodził się w trakcie rozmowy dyrektora „Arsusa” Bogusława Łopuszyńskiego z ówczesnym burmistrzem Ursusa Henrykiem Linowskim przy okazji pierwszej edycji Biennale Sztuki Ursusa i Regionu Mazowieckiego (w Domu Kultury „Kolorowa” w 1995 roku).
Kolejne biennale miało miejsce już w Galerii o adekwatnej nazwie „Ad-Hoc”. I tak, co dwa lata, trwa do dziś. Kierownikiem galerii jest Piotr Szałkowski, który razem z Grażyną Kostawską opiekuje się i rozwija to miejsce. Galeria Ad-Hoc od 24 lat jest miejscem, skupiającym artystów i miłośników sztuki wszelakiej. Jak powiedział Dyrektor Ośrodka Kultury „Arsus” Bogusław Łopuszyński – „Grażyna Kostawska i Piotr Szałkowski to artyści, którzy szerzą kulturę w społeczeństwie i skupiają ludzi wokół siebie”.

Przez ćwierć wieku w galerii odbyło się prawie 2 tysiące wystaw indywidualnych i zbiorowych, w których wzięło udział blisko 1500 artystów z Polski, Rosji, Białorusi, Gruzji, Serbii, Kazachstanu, Irlandii i Danii. Wśród nich są wystawy cykliczne, zyskujące coraz większą popularność na Mazowszu i nie tylko: „Warszawski Miesiąc Malarstwa”, „Maj Miesiąc Satyry”, Ogólnopolski Festiwal Mniejszości Narodowych i Etnicznych „Wspólnota w Kulturze”, Festiwal „Powrót do Korzeni”. Biennale Sztuki Ursusa i Regionu Mazowieckiego, które od początku organizuje pomysłodawczyni – G. Kostawska, jest otwarte dla wszystkich. Mogą w nim brać udział amatorzy, również dzieci.

Na wystawach w galerii najczęściej dominowało malarstwo sztalugowe, ale na wielu były też prezentowane prace, wykonane w innych technikach: rzeźba, metaloplastyka, fotografia, batik, grafika, gobelin, ceramika, pastele, akwarele, techniki własne.

Galeria w Ursusie to nie tylko wystawy. W „Ad-Hoc” organizowane były pokazy unikalnych kolekcji znaczków, kart pocztowych i telefonicznych oraz plakatu. Prowadzona jest też działalność edukacyjna w formie lekcji wiedzy o sztuce dla dzieci i młodzieży szkolnej. Kilkakrotnie występowali tutaj artyści reprezentujący inne dziedziny sztuki – śpiew i muzykę (Elżbieta Piasecka, Zbigniew Gniewaszewski), taniec (Diana Kłos, warsztaty Tanga Argentino). Przy okazji niektórych wystaw zdarzały się wykłady historyczne, które współorganizował przyjaciel Galerii, dr Leszek Krześniak – Prezes Polskiej Fundacji Kościuszkowskiej. Bywało, że wernisaże przeradzały się w długie spotkania dyskusyjne z autorem wystawy.

Tożsamość lokalna

Prowadzący galerię duże znaczenie przywiązują do upamiętniania ważnych dla Polski wydarzeń historycznych (Konstytucja Trzeciego Maja, odzyskanie Niepodległości, „Solidarność”), z uwypukleniem bohaterów narodowych (Piłsudski, Kościuszko).

Starają się pokazywać mieszkańcom prace i sylwetki artystów, mieszkających w Ursusie, których rzeźby, pomniki i obrazy upiękniają nasze parki, skwery, ulice, kościoły, budynki.

Dwóch bohaterów narodowych

W listopadzie 2019 r. odbył się wernisaż wystawy Piotra Szałkowskiego i Grażyny Kostawskiej „Od naczelnika do naczelnika”. Wystawa została przygotowana głównie z okazji 101 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości. W twórczości obojga artystów od 2004 roku wielokrotnie uwidaczniany był temat Tadeusza Kościuszki, a także Józefa Piłsudskiego poprzez ich portrety oraz wydarzenia historyczne ściśle z nimi związane. Dr Leszek Krześniak, prezes Polskiej Fundacji Kościuszkowskiej, przypomniał, że Bitwa Warszawska 1920 roku to wielkie zwycięstwo Piłsudskiego i punkt zwrotny w wojnie polsko – bolszewickiej, ale Kościuszko też miał swoją Bitwę Warszawską. W 1794 roku od lipca do września bronił z sukcesem stolicy. Kościuszko tak ustawił armaty na wałach Warszawy, że 2 armie – pruska i rosyjska zostały zatrzymane przez kilka miesięcy.

Wernisaż z medalami

Wernisaż tej wystawy stał się również okazją do wręczenia autorom dyplomów i udekorowanie medalami. Oboje od lat promują Ursus, Warszawę i przypominają polską historię w kraju i za granicą. Szczególnie wyróżniona została Kostawska, która obchodzi właśnie czterdziestolecie pracy artystycznej i pedagogicznej. Medal Zasłużony dla Kultury Polskiej wręczył jej w imieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dyrektor Bogusław Łopuszyński. Wręczył też dyplomy uznania jej i Szałkowskiemu z podziękowaniem za wieloletnią pracę na rzecz Ursusa, Warszawy i Polski od burmistrzów dzielnicy Ursus, którzy żałowali, ale niestety nie mogli przybyć osobiście. Leszek Krześniak wręczył medale i dyplomy Kostawskiej za malarstwo i Szałkowskiemu za wystawę malarstwa i rzeźby od Polskiej Fundacji Kościuszkowskiej. Artyści mieli już kilka wspólnych wystaw, a jak mówi pani Grażyna, czują się jak ojciec i matka galerii. Ponieważ Piotra zna od początku, stwierdziła, że jest on posiadaczem niezwykłego talentu i mimo, że nie ma profesjonalnego wykształcenia, gdyby nie on, nie byłoby galerii i wielu jej sukcesów. Jak powiedział prezes Fundacji, przy okazji wręczania artystom dyplomów, kilka lat temu wystąpili z propozycją ustawienia monumentu projektu Piotra na skwerze przy jedynej w Warszawie ul. Kościuszki w Ursusie, ale miejscowe czynniki wykazały totalną niemoc i małe zainteresowanie. Ale jest już zgoda władz Brześcia nad Bugiem na Białorusi, gdzie stoi dom Kościuszki i tam stanie postument.

Piotr Szałkowski urodził się w 1965 roku w Warszawie. Malarz, grafik, projektant. Od 1993 r. zawodowo związany z Ośrodkiem Kultury „Arsus”. Jest autorem scenografii imprez odbywających się w tej placówce. Od 1992 r. znany jest jako znakomity grafik użytkowy. Owocem kilkuletniej współpracy z wydawnictwem „Amber” i „Atlantis” są liczne książki z okładkami jego autorstwa. Na wielu indywidualnych wystawach prezentuje swoje malarstwo i rysunek. Można na nich podziwiać kobiece portrety, akty i pejzaże. Jego grafiki są ozdobą tomików wierszy i bajek dla dzieci. Karykatury i rysunki satyryczne publikowane są na łamach polskich czasopism od 1985 roku. W roku 1999 ukazała się książka pt.”Pranie mózgu”, będąca zbiorem 170 rysunków satyrycznych. Piotr Szałkowski jest inicjatorem odbywającego się w Galerii „Ad-hoc” od 1998 r. przeglądu rysunku satyrycznego pod hasłem „Maj – miesiąc satyry”. W 2007 r. ukazała się książka „Czują bluesa do Ursusa” z karykaturami osób, które w znaczący sposób zapisały się w historii dzielnicy Ursus. Ponadto jest autorem obrazów z cyklu „Wiara, Nadzieja, Ojczyzna” prezentowanych w Muzeum Niepodległości w Warszawie, Muzeum Tadeusza Kościuszki na Mereczowszczyźnie (Białoruś), w Maciejowicach, Garwolinie, Warszawskiej Akademii Wojskowo – Technicznej. Należy wspomnieć również o rysunkach i obrazach o tematyce religijnej, prezentowanych we wciąż uzupełnianym cyklu „Biblią inspirowane”. Porusza też aktualne wątki społeczne (m.in. „Maryja opiekunka dzieci nienarodzonych” i „Pasterz nienarodzonych”). Wiele jego dzieł znajduje się w obiektach sakralnych całej Polski. Wielkim uznaniem cieszą się zwłaszcza portrety jego pędzla: wizerunki Tadeusza Kościuszki (Muzeum T. Kościuszki na Mereczowszczyźnie), Burmistrza dr Henryka Linowskiego (sala im. H.Linowskiego w Urzędzie Dzielnicy Ursus), rektorów i profesorów Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, członków rodziny i przyjaciół.

W roku 2004 został członkiem Stowarzyszenia Budowy Pomnika Tadeusza Kościuszki w Warszawie. W tym okresie wykonał między innymi „Akt Erekcyjny”, pieczęć okolicznościową, medalion z popiersiem T. Kościuszki itp. Wiele obrazów o tematyce kościuszkowskiej (cykl „Wiara, Nadzieja, Ojczyzna”) zajmuje poczesne miejsca w muzeach w Polsce i na Białorusi, Galerii Prezydenckiej w Warszawie, w Maciejowicach i innych miejscach. Wykonał kilkadziesiąt ilustracji do poematu maciejowickiego autorstwa dr Leszka Marka Krześniaka „Dokąd tak śpieszysz panie generale...” i innych wydawnictw patriotyczno – historycznych. Wszechstronnie uzdolniony Piotr Szałkowski ma też liczne sukcesy w medalierstwie, wynikające m.in. z wieloletniej współpracy z Polską Fundacją Kościuszkowską. W roku 2018 na pamiątkę setnej rocznicy odzyskania Niepodległości przez Polskę wykonał medal „Od Naczelnika do Naczelnika” oraz popiersie J. Piłsudskiego.

Za swoją twórczość i działalność otrzymał w 2000 r. odznaczenie „Zasłużony działacz kultury”, w 2010 r. Medal za pracę w Stowarzyszeniu Budowy Pomnika T. Kościuszki w Warszawie, w 2014 r. Odznaczenie Zasłużony dla Kultury Polskiej od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Medal za popularyzowanie wiedzy historycznej poprzez twórczość własną i organizowanie wystaw Kościuszo Heritage INC. Sydney 2017 z okazji Światowych obchodów 200. rocznicy śmierci T. Kościuszki, w 2018 r., Dyplom honorowy Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika za twórczość artystyczną propagującą idee niepodległości i wiele innych odznaczeń i dyplomów.

Grażyna Kostawska – artysta plastyk, absolwentka Liceum Plastycznego w Warszawie oraz Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. M. Kopernika w Toruniu, pracowni malarstwa oraz specjalizacji artystyczno – pedagogicznej. Ilustratorka, malarka, publicystka. Od 1978 r. do dnia dzisiejszego związana zawodowo z placówkami kultury w Warszawie – Ośrodkiem Kultury Arsus, a wcześniej z Domem Kultury Zakładów Mechanicznych Ursus. Aktywny twórca i pedagog artystyczny, od 1988 r. prowadzi kluby plastyczne skupiające amatorów sztuk pięknych – dorosłych, młodzież i dzieci, organizując dla nich plenery malarskie, warsztaty i wystawy konkursowe, realizując autorską koncepcję wielopokoleniowej edukacji artystycznej. Jako artysta plastyk posiada znaczący dorobek zarówno w dziedzinie malarstwa sztalugowego jak i w domenie ilustracji. Pasjonuje się historią i daje temu wyraz w twórczości plastycznej i popularyzatorskiej. Maluje obrazy historyczne i propaguje artystyczną drogę poznawania dziejów.

Od 2003 r. jest członkiem Towarzystwa Miłośników Historii przy Polskiej Akademii Nauk oraz działaczem Komitetu Budowy pomnika T. Kościuszki w Warszawie. Organizuje liczne wystawy zarówno swoich prac jak i dzieł amatorów. Realizuje autorskie projekty popularyzatorskie, jednocześnie odnosząc międzynarodowe sukcesy artystyczne.

Jej obrazy znajdują się m.in. w kolekcji J.E.J. Glempa („Kościuszko wśród ludu Warszawy”), w XVIII w. zabytkowej kapliczce w Dzielnicy Ursus („Matka Boża Siewna”), w siedzibach China Bank w Warszawie oraz Pekinie, Urzędzie Gminy Poświętne („Niedziela w Studziannej”), Urzędzie Dzielnicy Ursus, Głównym Urzędzie Statystycznym w Warszawie oraz w zbiorach prywatnych m.in. w Czarnej Białostockiej („Cykl Insurekcja”). Jej ilustracje znalazły się w licznych książkach historycznych i beletrystycznych oraz czasopismach. Wizerunki św. Rity pędzla Kostawskiej można odnaleźć w kilku polskich Sanktuariach i kościołach.

Wśród jej osiągnięć można wymienić: pierwsze miejsce w międzynarodowym konkursie artystycznym w Australii – International Kosciuszko Bicentenary Competition Sydney 2017, za obraz „Kościuszko i ochotnicy Insurekcji”, odznaczenie „Zasłużony działacz kultury” z rąk Ministra Kultury R.P., medal „Za zasługi w krzewieniu kultury w Dzielnicy Ursus m.st. Warszawy z rąk Burmistrza Dzielnicy Ursus Henryka Linowskiego, Medal „Zasłużony dla tradycji kościuszkowskiej” z rąk Prezesa Fundacji Kościuszkowskiej za pracę w Komitecie Budowy Pomnika T. Kosciuszki w Warszawie oraz twórczość artystyczną i popularyzatorską 2014, nominację do Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej 2018., medal za popularyzowanie wiedzy historycznej poprzez twórczość własną i organizowanie wystaw Kościuszo Heritage INC.Sydney 2017 na światowych obchodach 200. rocznicy śmierci T. Kościuszki, Dyplom honorowy Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika za twórczość artystyczną propagującą idee niepodległości Warszawa 2018 i odznaczenie Zasłużony Dla Kultury Polskiej 2019.

Artystka ma na koncie wiele projektów autorskich o charakterze artystyczno-edukacyjnym: 1989 – „Pasja życia” Muzeum Na Woli, 2004 – Konkurs i wystawa „Wiara, Nadzieja, Niepodległość”, 1995– 2019 – 13 edycji konkursu plastycznego i wystawy „Biennale Sztuki Ursusa, Warszawy i Regionu Mazowieckiego”, 2008– 2020, 7 edycji Mazowieckiego Festiwalu Sztuki „Powrót do korzeni”, wystawy konkursowe, międzypokoleniowe warsztaty historyczno-artystyczne, a także liczne publikacje, głównie o tematyce historycznej: ilustracje i okładki do wielu wydawnictw, artykuły, publicystyka kulturalna, serie pocztówek z wykorzystaniem własnych obrazów (cykle „Biblią Inspirowane” i „215 Rocznica Insurekcji..” i Światowe obchody 200. Rocznicy śmierci T. Kościuszki 2017 r.


Tekst i zdjęcia Jacek Sulewski

MS 06/2020, 9 kwietnia 2020