DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS,
miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, 
gminy OŻARÓW MAZOWIECKI, gminy BRWINÓW

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

Grudniowe wpisy do rejestru zabytków w naszym regionie

Ożarów Mazowiecki i Pruszków z nowymi zabytkami

Jeszcze przed Świętami prof. dr hab. Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – postanowił wpisać kolejne obiekty do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego. To willa pod Bocianem, wraz z terenem posesji (ul. Kraszewskiego 18 w Pruszkowie) oraz budynek dworca kolejowego w Płochocinie (ul. Długa 3; gmina Ożarów Mazowiecki). Wciąż czekamy na informacje, co z dalszym wpisem do rejestru obiektów pozakładowych na terenie Dzielnicy Ursus.

Willa pod Bocianem to doskonale zachowany na terenie Pruszkowa przykład willi miejskiej w otoczeniu zieleni z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Stanowi cenny relikt zagospodarowania miasta z fazy jego dynamicznej zabudowy.

O wartości historycznej obiektu świadczy również fakt, iż była ona własnością znanej na terenie Pruszkowa rodziny Siemiatyczów, wywłaszczonej przez władze okupacyjne.
W czasie II wojny światowej w budynku mieściło się niemieckie więzienie. Po wyzwoleniu miasta z okupacji niemieckiej budynek zajęło NKWD i urządziło w nim katownię. Od kwietnia 1945 siedzibę swoją miał tu Komitet Miejski PPR. Po 1989 roku nieruchomość została zwrócona spadkobiercom dawnych właścicieli, którzy odsprzedali ją miastu.

Budynek wyróżnia się wysokimi walorami architektonicznymi, na które składają się m.in. taras, balkony, prosty, elegancki detal architektoniczny. Walorem artystycznym indywidualnym dla tego obiektu są motywy zdobnicze charakterystyczne dla polskiego modernizmu okresu międzywojennego, głównie chodzi tu o okrągłe okienka, motyw ramowo-płycinowy powtórzony w lamperiach, dekoracji sufitu na klatce schodowej i dekoracji drzwi, czy dekorowane żłobieniami balustrady schodów. W budynku zachował się oryginalny wystrój wnętrz w postaci półkolumn, jak również drzwi dwuskrzydłowych wewnętrznych i prowadzących na narożny taras. Zachował się także wystrój klatek schodowych. Stolarka okien i część drzwi jest współczesna.

Powojenne sztukaterie*

Natomiast płochociński dworzec to, zdaniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wartościowy przykład budownictwa kolejowego okresu powojennego. Cechuje go indywidualna architektura. Jest dobrze zachowany. Stacja kolejowa na terenie Płochocina istniała już w okresie międzywojennym, natomiast istniejący budynek dworca kolejowego zbudowano w 1953 roku. Jest jednokondygnacyjny, o zwartej bryle, murowany z cegły pełnej ceramicznej, na zaprawie wapiennej, o ścianach zróżnicowanej grubości. Budynek przykryty został dachem mansardowym czterospadowym. Hall kasowy ozdobiony został posadzką z lastrico, stalowymi kratami, filarami oraz dekoracją sztukatorską. Na wszystkich ścianach znajdują się lamperie w formie sztukateryjnie opracowanych pionowych pasów. Sztukaterie zdobią także partie sufitu po obu stronach belki sufitowej. Warto również zwrócić uwagę na oryginalną, masywną, drewnianą ławę z dekoracyjnie opracowanymi, żeliwnymi nogami. Znajduje się między filarami w hallu.

Co z pofabrycznymi zabudowaniami?

Wciąż czekamy na odpowiedź z biura Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w kwestii wpisu pozostałych obiektów po dawnych Zakładach Mechanicznych „Ursus”. Jak pisaliśmy w tekście z wydania listopadowego (MS 20/2019 z 14 listopada 2019) jeden z pracowników biura mówił nam, że w ciągu dwóch tygodni wpisany do rejestru zabytków powinien być cały kompleks obiektów pofabrycznych. Jednakże nie mamy żadnych informacji, aby w tej kwestii cokolwiek się zadziało mimo długiego już upływu czasu i naszych wielokrotnych prób dotarcia do wiedzy. Do tematu na pewno wrócimy.

Agnieszka Gorzkowska

MS 1/2020, 16 stycznia 2020

 

* dekoracja ścian, sklepień itp. wykonana w gipsie lub stiuku