DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook
DRODZY CZYTELNICY, MALI I DUZI :) PISZCIE DO NAS! - redakcja@mocnestrony.com.pl – O INTERESUJĄCYCH WYDARZENIACH, CIEKAWYCH ZJAWISKACH, SYTUACJACH, PRZYGODACH. W KOLEJNYM NUMERZE OPUBLIKUJEMY NAJCIEKAWSZE RELACJE!

1 SIERPNIA. Tego dnia w 1944 r. wybuchło w Warszawie powstanie. Po prawie 5 latach hitlerowskiej okupacji dowódca Armii Krajowej, gen. Tadeusz „Bór” Komorowski, podjął decyzję o rozpoczęciu powstania zbrojnego.


W imię wolności

Na zdj.: Bohaterowie Powstania odznaczeni w czasie obchodów 70 rocznicy Powstania Warszawskiego w ogrodach Muzeum (30 lipca 2014 r.)

W lipcu 1944 roku Armia Czerwona zbliżała się do Wisły. W założeniu, oprócz celów czysto militarnych, powstanie miało być protestem przeciwko zniewalaniu Polski przez Związek Radziecki. Miało poruszyć sumienie państw zachodnich, do tej pory nie reagujących na poczynania Stalina w Polsce. Do walki przystąpiło blisko 40 000 żołnierzy, w tym bataliony harcerskie. Według różnych danych uzbrojonych było tylko od 2 do 4 tys. powstańców.

W trakcie walk stan uzbrojenia nieco się poprawiał dzięki zrzutom alianckim (bardzo zresztą ograniczonych przez stalinowski zakaz udostępniania radzieckich lotnisk dla pomocy powstańcom) oraz sporej ilości broni zdobycznej. W ciągu pierwszych 4 dni walk powstańcy opanowali znaczną część stolicy, ale w kolejnych dniach Niemcy dzięki ogromnej przewadze uzbrojenia stopniowo odzyskiwali utracone pozycje. Ciężkie walki z doskonale uzbrojonymi, również w broń pancerną, artylerię i lotnictwo, siłami niemieckimi trwały 63 dni. Zginęło blisko 18 tys. powstańców. Okupanci stracili ok. 15 tys. żołnierzy i 300 pojazdów opancerzonych. Powstańcy, pomimo że mieli tylko broń ręczną i wsparcie jedynie ludności cywilnej (aprowizacja, budowanie barykad) dali pokaz prawdziwego bohaterstwa. Walczyli o każdy dom do ostatniego naboju, ostatniej kropli krwi. Ze Starego Miasta do Śródmieścia kilkanaście tysięcy ludzi przedostało się kanałami.



Planowa eksterminacja

Niemcy masowo rozstrzeliwali zarówno powstańców jak i ludność cywilną, nawet rannych. Zamordowali ok. 180 tys. ludności cywilnej. W tym czasie w walczącym mieście działały struktury Państwa Polskiego, funkcjonowała administracja, harcerska poczta, codziennie wychodziła prasa. W dniu 2 października 1944 r. – z powodu braku żywności i militarnego wsparcia, a więc możliwości dalszej walki – w Ożarowie Mazowieckim przedstawiciele Komendy Głównej AK podpisali kapitulację. Po upadku powstania żołnierze AK zostali przewiezieni do wojskowych obozów jenieckich, ludność cywilna – do obozu przejściowego w Pruszkowie, a stamtąd do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty do Niemiec. W czasie walk Rosjanie „czekali” z pomocą po praskiej stronie Wisły. Warszawa na rozkaz Hitlera miała zniknąć z powierzchni ziemi. Tak też się prawie stało – lewobrzeżna część miasta została zburzona i spalona w 85%.



Dla następnych pokoleń
1 sierpnia przy powstańczych mogiłach i w miejscach poświęconych pamięci bohaterskiego zrywu podziemnej armii do walki z niemieckim najeźdźcą jak co roku, od 73 lat spotykają się mieszkańcy Warszawy i – coraz mniej liczni – byli powstańcy.

Kiedyś przyjdzie czas, kiedy bohaterów, pamiętających tamte lata już między nami nie będzie. Czy wtedy my, a przede wszystkim nasze dzieci będą pamiętać? Czy pomyślą, że tamta ofiara krwi nieposzła na marne?

Dyskusja, czy było warto, wśród historyków będzie trwała, ale w sercach kolejnych pokoleń niech zostanie pamięć o tych, dla których umiłowanie wolności było wartością nadrzędną.


Tekst i zdjęcieJacek Sulewski