DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook
>>> TYLKO U NAS - PRAWNIK ODOWIADA NA PYTANIA - ponad 70 PORAD PRAWNYCH >>> WYDARZENIA >>> KULTURA >>> WYWIADY >>> Kolejne wydanie 15 MARCA 2018 ***

URSUS. Spotkanie edukacyjne w Domu Kultury „Miś”

Osteoporoza – cichy złodziej kości


We wtorek, 24 października, w Domu Kultury „Miś” odbyło się bardzo pouczające, ogólnodostępne spotkanie edukacyjne dotyczące osteoporozy, jej przyczyn i następstw. Znany w Ursusie lekarz medycyny rodzinnej Paweł Dilis przedstawił w przystępny sposób wiele informacji na temat tej choroby. Na spotkanie przybyła bardzo duża grupa słuchaczy, w większości ze środowisk seniorskich. Trzeba było dostawiać dodatkowe krzesła. Po wykładzie doktor odpowiadał na wiele pytań. Poniżej publikujemy kompendium wiedzy na temat osteoporozy, przygotowane na naszą prośbę przez Pawła Dilisa. (JS)

Osteoporoza jest chorobą bardzo powszechną w społeczeństwie. Często mówi się o tak zwanej „cichej epidemii”. Jest ona w pewnym sensie naturalnym procesem starzenia się układu kostnego człowieka i z tego powodu występuje niezwykle powszechnie u osób w wieku podeszłym, szczególnie kobiet. Prowadzi do tak zwanych złamań osteoporotycznych. Występują one często po niewielkim urazie. Na ogół dotyczą kręgosłupa, kości przedramienia, szyjki kości udowej. Leczenie takich złamań jest bardzo trudne, kość źle się zrasta, jest bardzo krucha, podatna na dalsze uszkodzenia. Często niezbędny jest zabieg operacyjny w celu stabilizacji odłamów kostnych i zapewnienia normalnego dalszego funkcjonowania.
Złamania – same w sobie pozornie niegroźne, mogą powodować dalsze powikłania. Chory ze złamaniem staje się niesamodzielny, wymaga opieki. Długie przebywanie w łóżku może prowadzić do powstania zaników mięśniowych, odleżyn, zwiększonego ryzyka infekcji, zapaleń płuc, zatoru płuca. Silny ból związany ze złamaniem zmusza chorą osobę do przyjmowania dużych ilości środków przeciwbólowych, co dodatkowo rodzi ryzyko powikłań. Osteoporoza i jej powikłania są jednymi z najczęstszych przyczyn zgonów w krajach rozwiniętych.

Rodzaje osteoporozy

Osteoporoza pierwotna, która jest najczęstsza i jest konsekwencją starzenia się układu szkieletowego. Rozwija się u kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn w podeszłym wieku. Utrata gęstości mineralnej kości jest nieuchronnym procesem związanym z wiekiem, rozpoczynającym się już około 40. roku życia u kobiet i 45. roku życia u mężczyzn. Czasem wcześniej.

osteoporoza wtórna, która jest związana z przyjmowaniem niektórych leków bądź innych chorób do niej prowadzących. Można tutaj wymienić takie schorzenia, jak: zaburzenia hormonalne (nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, cukrzyca, przedwczesna menopauza), choroby układu pokarmowego przebiegające z zaburzeniami wchłaniania, przewlekłe zapalne choroby reumatyczne. Wśród leków prowadzących do tej choroby wymienia się: glikokortykosteroidy, leki przeciwpadaczkowe, heparynę

Czynniki prowadzące do osteoporozy

Do powstania osteoporozy bądź zwiększenia ryzyka jej powstania prowadzą również tak zwane czynniki środowiskowe, zależne od nas. Wymienia się tutaj:

  • złą dietę (głównie mała podaż wapnia, witaminy D, niedożywienie)

  • palenie tytoniu

  • nadużywanie alkoholu

  • małą aktywność fizyczna

  • niedostateczną ekspozycję na światło słoneczne.

Dlaczego mówimy o osteoporozie „cicha epidemia, „cichy złodziej kości”?

Choroba ta przebiega bardzo podstępnie i początkowo nie daje żadnych zauważalnych objawów. Ból pojawia się dopiero gdy wystąpi złamanie kości, choć nawet wtedy objawy mogą zostać przeoczone lub zbagatelizowane. Najczęstsze są złamania trzonów kręgów. W większości przypadków przebiega skrycie, stopniowo doprowadzając do obniżenia wzrostu, garbienia się (tzw. wdowi garb), problemów z poruszaniem. Złamania trzonów kręgów powodują często przewlekły zespół bólowy kręgosłupa, traktowany zwykle jako „normalny” objaw starości i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Z reguły chorzy nie potrafią przypomnieć sobie urazu, w wyniku którego doszło do złamania kręgu (może je wywołać niewielki ruch, kaszel, schylenie się, podniesienie jakiegoś przedmiotu).

Ze względu na fakt, że osteoporoza początkowo przebiega skrycie, należy o niej myśleć znacznie wcześniej, zanim dojdzie do złamania kości. Osoby zagrożone jej rozwojem (kobiety po menopauzie, mężczyźni powyżej 65. roku życia oraz osoby z innymi czynnikami ryzyka wystąpienia osteoporozy) powinny się zgłosić do lekarza w celu ustalenia dalszego postępowania, badań.

Jak rozpoznaje się chorobę?

Rozpoznając osteoporozę lekarz bierze pod uwagę szereg informacji, szczególnie dotyczących czynników ryzyka jej rozwoju oraz występowania w przeszłości złamań kości. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania densytometrycznego. Jest ono wykonywane za pomocą aparatu – densytometru, który analizuje gęstość kości z dwóch najważniejszych miejsc: szyjki kości udowej oraz kręgosłupa lędźwiowego. Wszystkie inne badania, jak popularne USG kości promieniowej, pięty – nie powinny być stosowane nawet jako badania przesiewowe.

Densytometria ocenia gęstość mineralną kości, ale nie zawsze w sposób wystarczający określa ryzyko złamań osteoporotycznych. Z tego powodu o włączeniu odpowiedniego leczenia decyduje zawsze lekarz, a nie sam wynik badania.

W profilaktyce osteoporozy niezmiernie istotne jest wykluczenie czynników ryzyka osteoporozy wtórnej. Ważna jest codzienna, dobrana do stanu pacjenta aktywność fizyczna. Ponadto zgodnie z aktualnymi zaleceniami osoby po 65 r.ż. powinny na stałe przyjmować suplementację witaminy D3 w ilości 2000jm./24h. Osoby młodsze taką suplementację powinny stosować cyklicznie, w okresie jesienno-zimowym zaczynając od pierwszego września do 31 marca.

Ponadto niezmiernie ważna jest profilaktyka upadków, aby zminimalizować ryzyko złamań u osób z obniżoną masą kostną. Likwidacja dywanów i chodników w domu, o które łatwo się potknąć, montaż poręczy i uchwytów w korytarzach, toaletach będzie dobrym pomysłem. Niezbędne jest również właściwe leczenie nadciśnienia tętniczego, aby zredukować ewentualne zawroty głowy związane z jego wahaniem – co może prowadzić do upadków.


Paweł Dilis

Lekarz rodzinny

MS 18/2017, 16 listopada 2017

Zdjęcia ze spotkania w DK „Miś”: Jacek Sulewski