DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

XXXIV Rajd Szlakiem Naszej Historii

W sobotę, 13 kwietnia, po raz 34 wyruszyli na trasę uczestnicy Rajdu Szlakiem Naszej Historii im. por. hm. Jana Cierlińskiego. Impreza, organizowana nieprzerwanie od roku 1986, przyczynia się do poszerzania i utrwalania wiedzy o dziejach naszego kraju, a w szczególności historii własnej miejscowości i jej okolic. Ma charakter lokalny, obejmuje swoim zasięgiem m.in. tereny Ursusa, Włoch, Okęcia, Raszyna, Falent, Sękocina, Lesznowoli, Magdalenki, Walendowa, Opaczy, Pęcic, Pruszkowa, Żbikowa, Piastowa, Ożarowa Mazowieckiego, Ołtarzewa, Pilaszkowa, Umiastowa. Uczestnicy Rajdu to przede wszystkim dzieci i młodzież szkolna – ze szkół podstawowych, gimnazjalnych (w tej edycji po raz ostatni) i licealnych, zgłaszają się też grupy przedszkolne. Oprócz tego rodzice (najczęściej jako opiekunowie grup szkolnych), rodziny z kilkuletnimi dziećmi i inni chętni.

Bez względu na pogodę

Rajd odbywa się w kwietniu, bez względu na warunki atmosferyczne i ma oprócz wymiaru historycznego, także charakter imprezy turystyczno-sportowej. Jest bardzo ciekawą propozycją spędzenia wolnego czasu. W biegłym roku uczestnikom towarzyszyła piękna słoneczna pogoda pozwalająca łączyć odwiedzanie miejsc pamięci z rozkoszowaniem się budzącą się do życia wiosenną przyrodą. W tym roku aura była mniej łaskawa. Chłód, poranny „śniegowy puch”, siąpiący deszcz – sprawiły, że patrole pokonywały trasę dość sprawnie. Warunki atmosferyczne miały też wpływ na frekwencję – nie wszyscy zgłoszeni wcześniej uczestnicy stawili się na miejscach startu.

Zaczęło się od Ursusa

Pierwszy raz na trasę Rajdu wyruszono 19 kwietnia 1986 roku. Stało się to dzięki inicjatywie kombatantów – harcerzy Szarych Szeregów i żołnierzy Armii Krajowej, z por. hm. Janem Cierlińskim na czele, skupionych w Światowym Związku Żołnierzy AK Koło nr 6 „Helenów” z siedzibą w Ursusie. Najpierw, w roku 1981, opracowali publikacje dotyczące miejsc pamięci z Ursusa i Włoch, które warto odwiedzić. Potem pojawił się pomysł odwiedzin tych miejsc w sposób zorganizowany – i tak wymyślono i opracowano zasady rajdu, który od początku nosi nazwę – „Rajdu Szlakiem Naszej Historii”. W pierwszej edycji, skierowanej do młodzieży szkolnej i środowisk harcerskich z Ursusa i Włoch, wzięło udział ok. 200 osób. Kolejne gromadziły coraz większą liczbę uczestników. W roku 1993 obszar Rajdu powiększył się o Piastów i Pruszków. Później dołączyły Ożarów Mazowiecki, Raszyn, Lesznowola, Stare Babice, Izabelin… Przez długi czas w Rajdzie mogły brać udział tylko patrole ze szkół. Dzisiaj na trasy wyruszają także zespoły rodzinne, a także grupy znajomych. Wśród nich musi znajdować się chociaż jedna osoba dorosła. Patrol może składać się z minimum 3 i maksymalnie 10 osób. Ale jeśli na start zgłosi się tylko jedna osoba ze zgłoszonej wcześniej grupy – też może wyruszyć.

Przygotowania

Przygotowania do imprezy, odbywającej się w kwietniu, rozpoczynają się już pod koniec poprzedniego roku. Centrum znajduje się w Ursusie. Głównym organizatorem i koordynatorem, od początku istnienia Rajdu, jest Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Koło Nr.6 „Helenów z siedzibą w Ursusie (DK Kolorowa), reprezentowany przez Prezesa. Do roku 2012 – był nim wspomniany por. hm. Jan Cierliński. Od roku 2013 jego obowiązki przejął p. Mirosław Bortniczuk. Podlegają mu koordynatorzy regionalni, a im koordynatorzy z placówek oświatowych. Główny organizator zaprasza koordynatorów regionalnych – z Włoch, Piastowa, Pruszkowa, Raszyna, Lesznowoli i Ożarowa Mazowieckiego (na ich terenach znajdują się odwiedzane miejsca pamięci – jest ich ponad 100) i wspólnie ustalają datę (zwraca się uwagę, by różne wydarzenia nie odbywały się w tym samym terminie) oraz hasło – najczęściej to okrągła rocznica związana z historią Polski. Ubiegłoroczny rajd odbywał się pod hasłem „1918–2018 – 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości”. Hasło tegorocznej edycji to: „Powstanie Warszawskie”. W tym roku obchodzić będziemy 75 rocznicę tego zbrojnego wystąpienia przeciw niemieckiemu okupantowi, zorganizowanego przez Armię Krajową. W styczniu wysłano zaproszenia do szkół. Ostateczny termin składania zgłoszeń upływał 29 marca. Rajd odbył się 13 kwietnia.

Świadkowie tamtych wydarzeń

W pierwszych latach wszystkie punkty Rajdu były obsługiwane przez członków Armii Krajowej i innych świadków tamtych wydarzeń. Z czasem ich liczba malała. Zaczęli być zastępowani przez harcerzy i uczniów delegowanych przez koordynatorów szkolnych. W Ursusie, w punkcie zlokalizowanym w kruchcie kościoła św. Józefa, przez ostatnie lata można było spotkać się z p. Lesławem Chmielem ze Związku Sybiraków. W tegorocznej edycji Rajdu żołnierze AK obecni byli w jednym z miejsc pamięci na terenie Magdalenki.

Patrole

Każdy z patroli wyruszających na trasę ma za zadanie dotrzeć do 4 podanych miejsc pamięci narodowej. Można to uczynić pieszo (ten wariant wybiera najwięcej uczestników), rowerem lub samochodem. Długość jest dostosowana do wieku uczestników i wariantu. Przedszkolaki i dzieci z klas I–III mają do pokonania trasę do 5 km, uczniowie z klas IV–VI – 8–9 km, a grupy starsze 12–15 km. Patrole rowerowe z klas V–VI – 15 km, a grupy starsze – 25–35 km. Patrole samochodowe – do 60 km. W przypadku patroli rodzinnych długość trasy ustalają rodzice. Dzieciom ze szkół podstawowych musi towarzyszyć dorosły opiekun, najczęściej jest nim rodzic. W tym roku, zasady uczestnictwa były bardziej rygorystyczne, ze względów bezpieczeństwa. Grupy ze szkól podstawowych wyruszały na trasę z opiekunem posiadającym przygotowanie pedagogiczne (mógł nim być rodzic), a jeśli takowego nie było – wtedy każde dziecko musiało przyjść ze swoim dorosłym opiekunem. Start każdego patrolu poprzedzony był rejestracją w punkcie startu, do którego należało się zgłosić z poprawnie wypełnioną kartę patrolu. Każdy z uczestników otrzymał okolicznościowy znaczek, który umieszczał w widocznym miejscu, i grupy wyruszają na trasę z mapą i wspomnianą wcześniej kartą patrolu.

Patron Rajdu

Od roku 2013 „Rajd Szlakiem Naszej Historii” nosi imię porucznika Jana Cierlińskiego ps. „Wicher”, harcmistrza ZHP, twórcy i Honorowego Komandora Rajdu. Pan Jan podczas II wojny światowej był harcerzem Szarych Szeregów, a następnie żołnierzem Armii Krajowej, brał udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie zajmował się badaniem historii Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, pełnił funkcję Prezesa Koła Nr 6 „Helenów” Światowego Związku Żołnierzy AK, a poprzez zainicjowanie i organizację Rajdu Szlakiem Naszej Historii dbał o świadomość historyczną kolejnych pokoleń Polaków. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej i Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Mieszkał w Ursusie. Zmarł 7 grudnia 2012 roku w wieku lat 86. Jego mogiła, na cmentarzu parafialnym przy ul. Ryżowej, jest jednym z punktów, do którego docierają uczestnicy kolejnych edycji Rajdu.

Frekwencja

Ku satysfakcji organizatorów, patrząc na liczbę zgłoszeń, potwierdza się, że jest zapotrzebowanie na tego typu formy spędzania wolnego czasu oraz poznawania historii najbliższego otoczenia. Przez ostatnie lata zwiększyła się liczba uczestników Rajdu. Rekordowy pod tym względem był rok 2014 – udział wzięło 6467 osób, na trasy wyruszyło 947 patroli (uczestnicy patroli, organizatorzy i wolontariusze). W roku 2017 – 4953 osoby, 860 patroli. W ubiegłym roku, kiedy obchodzono 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę, w Rajdzie udział wzięło 5948 osób, 933 patrole. Tegoroczna frekwencja była mniejsza – na co wpływ miała pogoda.

Podsumowania

Liczba uczestników i patroli znana będzie najwcześniej w czerwcu, po zebraniu informacji z poszczególnych punktów rajdowych. Przez lata podsumowania Rajdu całościowo i indywidualnie, dla poszczególnych miejscowości, dokonywał por. hm. Jan Cierliński. Teraz czyni to prezes koła – p. Mirosław Bortniczuk. Uroczyste podsumowanie Rajdu na terenie dzielnicy Ursus zaplanowano na 12 czerwca w Ośrodku Kultury „Arsus”.

Organizatorzy

Do organizacji XXXIV edycji Rajdu Szlakiem Naszej Historii przyczynili się: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Koło Nr 6 „Helenów”, Koło Nr 6 „Piechocin”, Koło Nr 7 „Jaworzyn” i Środowisko „Grupy Kampinos” oraz pozostałe organizacje i instytucje wchodzące w skład Zespołów Terenowych Rajdu: Środowisko Kombatantów 7 pp. AK „Garłuch” i Bazy Lotniczej „Łużyce”, Związek Sybiraków, Związek Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych – Koła: Ursus, Włochy, Okęcie oraz Koło Lotnicze, Harcerskie Kręgi Seniorów i Starszyzny Harcerskiej oraz Komendy Hufców ZHP: Ursus, Piastów, Pruszków i Ożarów Mazowiecki, a także Wydziały Oświaty, Kultury i Sportu – Dzielnicy Ursus i Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy i miasto Pruszków oraz Miejskie i Gminne Ośrodki Kultury z Piastowa, Raszyna, Lesznowoli i Ożarowa Mazowieckiego.

Tekst i zdjęcia Wojciech Grzesik

MS 10/2019, 13 czerwca 2019